Konşimento (Bill of Lading) Nedir? Çeşitleri ve Kullanımı
Konşimento (Bill of Lading, B/L), deniz taşımacılığında taşıma sözleşmesinin kanıtı, yükün taşıyıcı tarafından teslim alındığını gösteren makbuz ve kural olarak malın mülkiyetini temsil eden kıymetli evraktır.
Konşimento (Bill of Lading) Nedir? Çeşitleri ve Kullanımı
Konşimento (Bill of Lading, B/L), deniz taşımacılığında taşıma sözleşmesinin kanıtı, yükün taşıyıcı tarafından teslim alındığını gösteren makbuz ve kural olarak malın mülkiyetini temsil eden kıymetli evraktır.
Konşimento üç görev üstlenir
- Taşıma sözleşmesinin kanıtı: taşıyıcı ile şiper arasındaki şartları gösterir.
- Teslim alındı belgesi: yükün belirtilen durumda gemiye alındığını belgeler.
- Mülkiyet belgesi: ciro edilebilen (order) konşimentolarda yükün teslimini talep hakkını temsil eder.
Konşimento çeşitleri
- Master B/L (MBL): taşıyıcının forwarder’a düzenlediği belge. House B/L (HBL): forwarder’ın şipere düzenlediği belge.
- Straight (nama yazılı): yük yalnızca belgedeki alıcıya teslim edilir. Order (emre yazılı): ciro ile devredilebilir.
- Clean: yük sağlam teslim alınmıştır. Claused: yükle ilgili çekince vardır.
- Shipped on board: yük gemiye yüklenmiştir. Received for shipment: yük taşıyıcıya teslim edilmiştir ancak henüz yüklenmemiş olabilir.
Telex release ve sea waybill
Orijinal belgenin fiziksel dolaşımı vakit kaybettirdiğinde taşıyıcıya iade edilerek telex release (surrender) yapılabilir; yük, orijinal ibrazı olmadan teslim edilir. Sea waybill ise baştan ciro edilemeyen ve mülkiyeti temsil etmeyen bir taşıma belgesidir.
Konşimentoda kontrol edilecekler
- Şiper, alıcı ve ihbar edilecek taraf bilgileri.
- Gemi, sefer, yükleme ve boşaltma limanları.
- Konteyner ve mühür numaraları, koli adedi ve brüt ağırlık.
- Navlun şartı (prepaid / collect) ve orijinal nüsha sayısı.
Sık sorulan sorular
B/L ve AWB farkı nedir?
B/L deniz taşımacılığı belgesidir ve mülkiyeti temsil edebilir; AWB hava taşıma belgesidir, ciro edilemez ve mülkiyet belgesi değildir.
Konşimento kaç nüsha düzenlenir?
Genellikle üç orijinal nüsha düzenlenir; bir nüsha ibraz edildiğinde diğerleri geçersiz hâle gelir.
Telex release ne zaman kullanılır?
Orijinal belgelerin varış limanına yetişmeyeceği durumlarda, taşıyıcıya iade edilerek yükün hızlı tesliminde kullanılır.